Durtes Yöntemi

Yapıların deprem sırasındaki davranışları, hasara uğrama veya yıkılma olasılıkları, deprem kaynak özelliklerine, yerel zemin özelliklerine ve yapının özelliklerine bağlıdır. Bu sebeple risk analizi adı verilen çalışmalarda bu üç etkenin çok sayıda bileşeninin bir arada değerlendirilmesi gereklidir. Sadece zemin özelliklerini tanımlayarak veya sadece yapı özelliklerine bağlı olarak gerçekçi bir risk değerlendirmesi yapmak söz konusu değildir.

Karar kriterlerinin deneysel ve teknik verilere bağlanabilmesi, bu verilerin detaylı olarak yerinde elde edilebilmesi ile mümkün olur. Değerlendirmenin güvenilirlik derecesi ile veri çokluğu ve kalitesi arasında doğrudan bir bağlantı vardır. Diğer taraftan binlerce yapının bulunduğu şehirleşmiş alanlarda maliyet ve süre kriterleri, projede veri sayısını ve kalitesini kısıtlayan faktörlerdir.

Bakırköy ilçesi için yapılmış olan “Bakırköy İlçesi Yerleşim Alanlarının Zemin-Yapı Etkileşimine Bağlı Risk Analizi Araştırma Projesi”nde, hızlı tarama yöntemlerinde kullanılacak parametrelerin seçiminde ulusal ve yerel yapılaşmanın özelliklerini dikkate alan özgün bir yöntemin oluşturulmasının gereği dikkate alınmıştır. Bu amaçla, risk analizi çalışması çerçevesinde Prof. Dr. Namık Kemal ÖZTORUN tarafından uzman sistem bilgisayar programı DURTES geliştirilmiştir. Bu programla yapıların tümü matematiksel bir esasla aynı kriterlerle, göreceli olarak kıyaslanarak değerlendirilmektedir.

DURTES Nedir?
Durtes binaların deprem kuvvetlerine karşı yapısal risklerinin belirlenmesi için, gerekli olan minimum sayıda parametre ile güvenilir ve hızlı sonuçlar verebilen, sayısal değerlendirme esasına dayalı yaklaşık bir yöntemdir.

DURTES yönteminde:

  1. Her binaya tek tek girilerek binanın yaşı, boyutları, yapısal özellikleri ve hasar durumları tespit edilmektedir.
  2. Binaya gelen deprem yükleri tam boyutlarla ve gerçek zemin spektrum parametreleri ile oldukça doğru olarak hesaplanmaktadır.
  3. Binada sağlanan düşey taşıyıcı kesitle deprem yüklerinin karşılaştırılması yapılarak güvenlik seviyeleri tespit edilmektedir.
  4. Elde edilen güvenlik sayıları binanın diğer yapısal özelliklerine bağlı olarak elde edilen puanla birleştirilerek hasar olasılık seviyelerini ifade eden durum değerleri hesaplanmaktadır.
  5. Uygulanan yöntem 2007 Deprem Şartnamesi’nde tanımlanmış olan kriterlere dayanmaktadır.
  6. Program yorumları, detaylı kesin analizi yapılan binaların analiz sonuçları ile kıyaslandığında sonuçların hemen hemen aynı olduğu tespit edilmiş ve bu kontrollerde de yöntemin güvenilirliği desteklenmiştir.
Durtes Yazılımı Ekran Görüntüleri :
Durtes Yazılımı Ekran Görüntüsü Durtes Yazılımı Ekran Görüntüsü Durtes Yazılımı Ekran Görüntüsü
Durtes Yazılımı Ekran Görüntüsü Durtes Yazılımı Ekran Görüntüsü Durtes Yazılımı Ekran Görüntüsü
Durtes Yazılımı Ekran Görüntüsü Durtes Yazılımı Ekran Görüntüsü Durtes Yazılımı Ekran Görüntüsü

Her bina için bir “Göreceli Durum Tespit Puanı” elde edilmekte ve yapıların depremde olası hasar riskleri belirlenmektedir. Yapılar, risk seviyelerine göre;

. Çok yüksek risk,

. Yüksek risk,

. Orta seviyede risk,

. Düşük seviyede risk ve

. Minimum risk

olmak üzere 5 ana grupta sınıflandırılmaktadırlar.

Durtes Sonuç raporu (Örnek bir bina için):
1. Sayfa
2. Sayfa
3. Sayfa
4. Sayfa
5. Sayfa
Örnek raporunPDF Dosyası İçin Tıklayın.

Yöntemle İlgili Bazı Ulusal Yayınlar

  1. Yıldızlar, B., Gürsoy, G., Damcı, E., Öztorun, N., Çelik, T. (2002): “Mevcut Yapı Stoğunun Deprem Riski Açısından Durum Tespiti İçin Bir Yöntem ve Sonlu Elemanlar Yöntemi İle Kıyaslanması“, Gümüşhane ve Yöresinin Kalkınması Sempozyumu, Karadeniz Teknik Üniv., Gümüşhane Müh. Fakültesi, Gümüşhane.
  2. Keleşoğlu, M.K., Öztorun, N.K., Çinicioğlu, S.F., Bozbey, İ., Öztoprak, S., Özyazgan, C., Çelik, T. (2003): “Deprem Risk Analizi : Bakırköy İlçesi Örneği“, Küçükçekmece ve Yakın Çevresi Teknik Kongresi, Deprem ve Planlama, Küçükçekmece Belediyesi. 2003., Sayfa 121-132.
  3. Damcı, E., Yıldızlar, B., Gürsoy, G., Öztorun, N.K., Çelik, T. (2003): “Bakırköy Özelinde, Türkiye Genelinde Yapı Durum Tespiti İçin Bir Algoritma“, Beşinci Ulusal Deprem Mühendisliği Konferansı, İ.T.Ü. Süleyman Demirel Kültür Merkezi, İstanbul.
  4. Temur, R., Öztorun, N.K. (2004):”Yapıların Hızlı Durum Tespiti İçin Geliştirilen Uzman Bilgisayar Programı DURTES ile Genel Amaçlı Sonlu Eleman Programlarının Entegrasyonu“, Türkiye İnşaat Mühendisliği XVII. Teknik Kongre ve Sergisi, 15-17 Nisan 2004, Yıldız Teknik Üniversitesi, İstanbul.
  5. Temur, R., Öztorun, N.K. (2005): “Hızlı Durum Tespit (DURTES) Yöntemi Yazılımının Geliştirilmesi”, II. Mühendislik Bilimleri Genç Araştırmacılar Kongresi, 17-19 Kasım 2005, İstanbul.
24/11/2013
5644 defa okundu

Mühendislik Fakültesi Avcılar Kampüsü

34320 Avcılar - İstanbul

Tel: 0 (212) 473 70 00 / 17920