Tanıtım

İnşaat mühendisliği nedir?
İnşaat mühendisliği, sanayi devrimi ile birlikte ortaya çıkmış ve askeri ihtiyaçları karşılayan mühendislikten ayrılarak sivil yaşamın hareket ve barınma ihtiyaçlarını karşılamak üzere olgunlaşmış temel bir mühendislik alanıdır. Bugün gelinen noktada inşaat mühendisliği, uygarlık mühendisliğidir. Uygarlık veya bir başka ifade ile sivil yaşam, bir arada yaşamayı seçmiş bireylerin birlikte uyum, etkileşim ve karşılıklı yarar içerisinde üretim gerçekleştirebilecek bir toplululuk oluşturacak şekilde yaşamayı başarabildikleri sağlıklı sosyal duruma verilen isimdir. İnşaat mühendisi, uygar bir topluluk oluşturan bireylerin bir arada yaşamlarının gerektirdiği ihtiyaçları, istekleri, faaliyetleri ve etkileşimleri için gereken yapıların ve tabiatla uyumlu coğrafi düzenlemelerin, bireylere ve topluma, çevresel şartlara ve kullanım koşullarının yarattığı zorlayıcı etkilere karşı durarak hizmet sunacak şekilde, bilimsel yeterlilikler, ekonomik öngörüler ve estetik bir bakış açısı altında planlanmasını, tasarımını, inşasını ve bakımını gerçekleştirir.

Uygarlıkların yapısal ihtiyaçları ve inşaat mühendisliği
İnsanların, temel gereksinimleri arasında yer alan barınma, sağlıklı, güvenli ve mutlu bir yaşam sürme ve hareket etme ihtiyaçlarını giderebilecekleri ve uygar toplum içerisinde sosyal yaşantılarının gerektirdiği bir dizi faaliyetlerini gerçekleştirebilecekleri yapılara ihtiyaçları bulunmaktadır. İnşaat mühendisliği eserleri, uygar toplumun var olduğu coğrafya içerisinde yer alan birçok coğrafi konumda, ihtiyaç duyulan geniş kapsamlı faaliyetler için gereken yapılardan, bu coğrafya içerisinde yer alan farklı konumlar arasında hareket etmek için gereken yapılara, yaşam için gerekli su, yiyecek ve kaliteli hava sağlanabilmesi ve gerektiğinde depolanabilmesi için gereken yapılardan, toplumsal yaşam faaliyetlerinin sürdürülebilmesi ve üretilebilmesi için gereken enerjinin sağlandığı ve bu enerjiyi ihtiyaç noktalarına ulaştıran yapılara kadar çok farklı niteliklerde yapıları içerir.

İnşaat mühendisi ne yapar?
Yapısal unsurlar, hayata geçirildikleri andan itibaren tabiatın ve kullanıcılarının yarattığı kuvvet etkilerine ve zaman içerisinde gerçekleşen çevresel aşınma etkilerine maruz kalırlar. Bir inşaat mühendisi öncelikle bu kuvvet ve aşınma etkilerini tahmin eder. Bu tahmini yaparken, zaman içerisinde değişim gösterebilen kullanım yoğunluklarını ve çevresel şartları da tahmin etmek zorundadır. Tahminler, bilimsel yöntemler ile bir değişkene dair toplanan verilerin istatistik ilkeleri ile değerlendirilmeleri sonucu ilgili değişkenin olası değerlerine göre yapılır. Bu esnada inşaat mühendisi, yapılarını inşa etmek üzere kullandığı zeminin ve malzemelerin zaman içerisinde değişkenlik gösterebilecek fiziksel özelliklerinin muhtemel değerlerini de istatistiki olarak çözümleyerek, yapıya ait unsurlara geometrik formlarını, ekonomik olanaklar kapsamında en verimli şekilde kazandırır. Tasarladığı yapılar, üzerlerine etki edecek kuvvetlere ve aşınmalara gereken direnci gösterirken kullanıcılarına da en iyi hizmeti vermelidir. 

Bir inşaat mühendisi:

  • Barınma, eğitim, tedavi, üretim, yönetim, hukuk, kültür, spor, eğlence, ticaret, depo, bakım ve onarım gibi sivil ihtiyaç ve faaliyetler için gerekli her türde, yer altında, yer üstünde ve su içerisinde yer alan binaları ve korunaklı hacim oluşturan yapıları…
  • Sabit halde olan bu yapılar ve bu yapıları barındıran bölgeler arasında hareketliliği sağlayan karayollarını, demiryollarını, köprüleri, tünelleri ve viyadükleri…
  • Toplu taşıma ve toplu eşya taşıma için harekete başlangıç ve depolama noktalarını oluşturan havalimanlarını, tren istasyonlarını, karayolu terminallerini ve limanları…
  • Toplumsal faaliyetler için gereken enerjiyi üreten barajları, termik santralleri, nükleer santralleri, güneş ve rüzgâr enerjisi santrallerini…
  • Üretilen enerjiyi taşıyan elektrik hatlarını ve çıkarılan enerjiyi taşıyan petrol boru hatlarını…
  • Yaşam ve temizlik için gereken içme suyu ve kullanma suyu hatlarını, yağmur suyu ve atık su altyapılarını ve arıtma tesislerini…
  • Korunma amacıyla iklimsel su ve heyelan etkilerine karşı istinat ve ıslah yapılarını…
  • Savunma amacıyla karakol, karargâh, hangar, sınır yapıları ve askeri tesisleri…
  • Ürünleri ve tüketim malzemelerini süreli olarak tutabilmek için gerekli ambar ve depoları…
  • Yerleşilen bölgelerin, yağışlar, taşkınlar, toprak kaymaları, çığ düşmeleri altında güvende kalabilmeleri veya tercih edilmeleri için gereken coğrafi çalışmaları, düzenlemeleri ve yapıları…
  • Her türlü yapının inşası, inşaatları süresince ve sonrasında gerek duyulan tespitleri, bilimsel ölçümleri, numune temini ve laboratuvar tetkiklerini…

… gerçekleştirilen projenin ihtiyaçları kapsamında bilimsel olarak değerlendirir, tasarlar, projelendirir, proje uygulama adımlarını sıralar, projeyi uygular ve sonuçlarını gözler.

İnşaat mühendisliğinin uzmanlık alanları, mesleki paydaşları ve bilimsel temelleri
İnşaat mühendisliğinin kapsamına giren konuların çeşitliliği ve derinliği, bu konuların birbiri ile etkileşim içerisinde olan uzmanlık alanları kapsamında irdelenebilir. Bu uzmanlık alanları yapı mühendisliği, yapı işletmesi, geoteknik mühendisliği, ulaştırma mühendisliği ve hidrolik mühendisliği anabaşlıkları kapsamında anabilim dallarını oluştururlar. Her bir anabilimdalı, ilgili inşaat mühendisliği bölümünün araştırma ve uygulama faaliyetlerini yoğunlaştırdığı konular kapsamında alt dallara ayrılabilir.

İnşaat mühendisliği, mimarlık ve şehir-bölge planlama ile yakın bir etkileşim ve çalışma ilişkisi içerisinde olup günümüzde, artan çevresel hassasiyetler, inşaat ürünlerinde gerek duyulan üretim kalitesi ve sürdürülebilirlik ilkeleri ile çevre mühendisliği, maden mühendisliği, kimya mühendisliği, makina mühendisliği, endüstri mühendisliği ve elektronik mühendisliği ile de yakın ilişki içerisindedir.

Bilimsel temelleri itibariyle klasik mekanik ve matematiğin bütün unsurlarından faydalanan inşaat mühendisliği, gelişen inşaat malzemeleri, artan enerji verimliliği, sürdürülebilirlik anlayışları ve elektronik donanımlar ile desteklenerek gelişen inşaat yapıları ile termodinamik, moleküler kimya, haberleşme ve sinyal işleme, kontrol ve otomasyon gibi bilimsel alanlardan destek almaktadır.

İnşaat mühendisliği, artan toplumsal ihtiyaçlar ve hızlanan hayat akışı içerisinde uygarlığın, gereksinim duyduğu çeşitli yapısal ihtiyaçlarına sürekli olarak çözümler üretmesi beklenen temel mühendislik alanıdır.

Yazar: Yrd. Doç. Dr. Niyazi Özgür Bezgin

06/11/2013
4195 defa okundu

Mühendislik Fakültesi Avcılar Kampüsü

34320 Avcılar - İstanbul

Tel: 0 (212) 473 70 00 / 17920