Kimya Bölümü Tarihçesi

İstanbul Üniversitesi Kimya Bölümünün temeli, ülkemizde kimya öğretimi yapan ilk kuruluşlara dayanmaktadır. 1914 yılındaki Darülfünun reformu sonucu Almanya’dan getirtilip müderris (profesör) olarak atanan üç kimyacı; Dr. Fritz Arndt (Anorganik Kimya), Dr. Kurt Hoesch (Organik Kimya) ve Dr. Gustav Fester (Sınai Kimya) tarafından 1917 yılında Fen Fakültesi’nde ilk kuruluş amacı “Endüstri Kimyageri” yetiştirmek olan Kimya Enstitüsü kurulmuştur. Sultanahmet Yerebatan’daki Yüksek Öğretmen Okulu’nun Tatbikat Mektebi ile Beyazıt’taki Zeynep Hanım Konağı’nın çamaşırhanesi, Almanya’dan getirilen araç ve gereçlerle donatılarak 1918 yılında Türkiye’de ilk defa meslek olarak Kimya öğretimine başlanmıştır. Enstitüde yukarıdaki profesörlerin derslerinin dışında, Analitik Kimya Fazlı Bey, Biyokimya Cevat Mazhar Bey, Gıda Kimyası Mazhar Şevket Bey, Matematik Hüsnü Hamit Bey, Fizik Tevfik Bey tarafından okutulmuştur. 1918’de I.Dünya Savaşının bitiminden sonra Alman profesörlerin ülkelerine dönmeleriyle eğitim, onların yanında yetişen Türk hocalarla sürdürülmüştür. 1926 yılında Fransa ile yapılan kültür anlaşmasıyla Türkiye’ye gelen Prof. Michel Faillebin tarafından da Fizikokimya dersi, ilk kez okutulmuştur.

1933 Üniversite Reformu’nun getirdiği yenilik ve gelişmelere paralel olarak İ.Ü. Fen Fakültesi Kimya Enstitüsü üç yeni enstitü halinde örgütlenmiştir. Dr. Fritz Arndt başkanlığında Genel Kimya, Prof. Dr. Reginald Herzog (Alman) başkanlığında Sınai Kimya ve Prof. Dr. Gabriel Valensi başkanlığında Fizikokimya Enstitüleri üç yıllık öğretim sonucu sertifika veren kuruluşlar olarak görev yapmışlardır. Bu enstitüler kadrosunda yer almış olan Türk profesör yardımcıları (doçentler) da Remziye Hisar, Tahsin Rüştü Beyer, Tarık Artel, Turhan Şeşbeş (Genel Kimya), Ali Rıza Berkem (Fizikokimya), Saffet Rıza Alpar, Haldun Nüzhet Terem (Sınai Kimya)dir. Tıp, Diş Hekimliği ve Eczacılık öğrencilerinin Kimya eğitiminin sorumluluğu da başlangıçta Prof.Dr.Arndt’a verilmişken daha sonra yükünü azaltmak üzere mülteci öğretim üyelerinden yararlanılmıştır. Prof.Hans Kroepelin ve Prof.Richard Weiss’in kısa süreli çalışmalarının ardından 1939-1971 yılları arasında F.L. Breusch, II. Kimya Enstitüsü olarak bilinen enstitüyü kurarak FKB (Fizik, Kimya, Biyoloji) öğrencilerinin Kimya eğitiminde hizmet vermiştir.

1937’den itibaren üç yıl olan öğretim süresi dört yıla çıkarılmış ve öğretim programında bazı değişiklikler yapılarak “Kimya Mühendisliği” diploması verilmeye başlanmıştır. Daha sonra bu diploma “Kimya Yüksek Mühendisliği” diplomasına dönüştürülmüştür.

1964 yılında yeni bir yapılanma ile Fen Fakültesine bağlı “Kimya Yüksek Okulu” kurulmuş ve Kimya Yüksek Mühendisliği öğrenim süresi 5 yıla çıkartılmıştır. Bir yıl sonra Kimyagerlik ve Yüksek Kimyagerlik diplomaları da verilmeye başlanmıştır.

İÜ Senatosu’nun 4 Mayıs 1967 tarihinde Kimya Yüksek Okulu’nun Kimya Fakültesi’ne dönüştürülmesi kararının Milli Eğitim Bakanlığı’nca 4 Ağustos 1967 tarihinde onaylanması ve Senato’nun 16 Kasım 1967 tarihli toplantısında yeni fakültede görevlendirdiği 17 öğretim üyesinin 20 Kasım 1967 tarihli toplantıda Fakülte Dekanlığı’na Prof.Dr. Ali Rıza Berkem’i seçmesi ve Fakülte’nin diğer organlarının da seçilmesiyle Kimya Fakültesi, İstanbul Üniversitesi’nin 10’uncu fakültesi olarak resmen faaliyete geçmiştir. Kimya Fakültesi’nde görevlendirilen 17 öğretim üyesinin isim ve ünvanları: Prof.Dr. Saffet Rıza Alpar, Prof.Dr. Fikret Baykut, Prof.Dr. Sacide Baykut, Prof.Dr. Ali Rıza Berkem, Prof.Dr. Jülide Deymer, Prof.Dr. Baha Erdem, Prof.Dr. Hıraman Erkut, Prof.Dr. Halit Keskin, Prof.Dr. Muvaffak Seyhan, Prof.Dr. Haldun Nüzhet Terem, Prof.Dr. Mualla Tuğtepe, Prof.Dr. Emin Ulusoy, Doç.Dr. Şükran Hersek, Doç.Dr. Hüseyin Gülensoy, Doç.Dr. Süheyla Özeriş, Doç.Dr. Ünal Sanıgök ve Doç.Dr. Reşat Ün’dür. Fakültenin kuruluşunda görev alan öğretim üye yardımcılarının sayısı da 30’dur. Kimya Fakültesinin kurulmasıyla hazırlanan yönetmelik, temel olarak öncekinden farklı değildir. Bu yönetmelikle Kimya öğretimi; Lisans, Lisansüstü, Kimya Yüksek Mühendisliği, Kimyagerlik ve Yüksek Kimyagerlik olarak düzenlenmiştir. 1750 sayılı Üniversiteler Kanunu’nun yürürlüğe girmesiyle tüm Türkiye’de 5 yıl süren “yüksek mühendislik” öğretimi kaldırıldığı için 1974-1975 ders yılından itibaren Kimya Fakültesi’nde öğretim; Ön Lisans, Lisans ve Mühendislik, Yüksek Lisans ve Yüksek Mühendislik ve Doktora olmak üzere dört basamağa ayrılmıştır.

6 Kasım1981 tarihinde 2547 sayılı Yüksek Öğretim Kanunu uyarınca üniversite sistemi yeniden düzenlenmiştir. 1982 yılında Kimya Fakültelerini kaldıran Kanun Hükmünde Kararnamenin yayınlanmasından sonra İstanbul Üniversitesi’nde Kimya ve Yer Bilimleri Fakülteleri birleştirilerek Jeoloji Mühendisliği, Jeofizik Mühendisliği, Kimya Bölümü ve Kimya Mühendisliği Bölümleri’nden oluşan Mühendislik Fakültesi kurulmuştur. 1989-1990 Eğitim-öğretim yılında kaydolan öğrencilerle başlayan Avcılar Kampüsü’ne taşınma süreci 1990 Ekim ve 1991 Şubat aylarında tamamlanmıştır. Zaman içinde Bilgisayar Mühendisliği, Endüstri Mühendisliği, Makine Mühendisliği, Çevre Mühendisliği, İnşaat Mühendisliği, Metalurji ve Malzeme Mühendisliği, Maden Mühendisliği, Deniz Ulaştırma İşletme Mühendisliği, Elektrik-Elektronik Mühendisliği bölümlerinin de açılmasıyla bugünkü büyüklüğüne ulaşan Mühendislik Fakültesinde bölümümüz Türk Endüstrisine ve Araştırma camiasına Kimyager yetiştirmeye devam etmektedir. Çağdaş eğitimin gereklerini yerine getirebilmek için ders program ve içeriklerinde sıklıkla düzenlemeler yapılmaktadır. 1996-1997 eğitim-öğretim yılında Mühendislik Fakültesi’nin bağıl değerlendirme sistemine geçmesi ile öğrencilerimizin başarıları dünyanın gelişmiş ülkeleri ile karşılaştırılabilir olmuştur. Aynı yıl ders programı da gözden geçirilerek zorunlu derslerin kredisi azaltılıp seçmeli derslerin ise arttırılmıştır. 1999-2000 eğitim-öğretim yılında %30 İngilizce eğitime geçen bölümümüz, 2000-2001 eğitim-öğretim yılında halen sürmekte olan isteğe bağlı İngilizce eğitim programına dönmüştür. 2001-2002 eğitim-öğretim yılından itibaren Bölümümüz öğrencileri, yönetmelik ve kontenjanlarla belirlenen Çift Anadal ve Yan Dal Programlarından yararlanmaktadır. 2003-2004 eğitim-öğretim yılında Erasmus değişim programlarının uygulanabilmesi için derslerin ECTS (Avrupa Kredi Transfer Sistemi) kredileri belirlenerek AB ülkelerindeki üniversitelerle karşılaştırılabilirlik sağlanmıştır.

Kimya Bölümü’nde lisans öğretiminin yanısıra İÜ Fen Bilimleri Enstitüsü bünyesinde Kimya Anabilim Dalı olarak Analitik Kimya, Anorganik Kimya, Organik Kimya, Fizikokimya ve Biyokimya Programlarında Yüksek Lisans ve Doktora öğretimi de yapılmaktadır.

09/03/2010
2598 defa okundu

Mühendislik Fakültesi Avcılar Kampüsü
34320 Avcılar - İstanbul
Tel: 0 (212) 473 70 00